LT EN DE PL 
home

Historia

Założona w XVII w. Kalwaria Wileńska od najdawniejszych lat przyciąga liczne rzesze pielgrzymów. Pomysł założenia Kalwarii w Werkach, w pobliżu Wilna, powstał jako hołd wdzięczności Bogu za zwycięstwo nad Moskalami. Kalwaria miała też odzwieciedlać cele ziemskiego Jeruzalem, czyli Nowej Jerozolimy, aby odwiedzający ją pielgrzymi, którzy nie mają możliwości odwiedzenia Ziemi Świętej, mogli podążać śladami Pana Jezusa.

Pomysłodawcą Kalwarii i fundatorem kościoła p. w. Odnalezienia Krzyża Świętego był biskup wileński Jerzy Białłozor. Patronat nad budową, która trwała w l. 1662–1669, objął jego następca biskup Aleksander Sapieha, który opiekę nad Kalwarią Wileńską i pielgrzymami w 1668 r. powierzył dominikanom z wileńskiego zgromadzenia Ducha Świętego. 9 czerwca 1669 r., w dniu święta Zesłania Ducha Świętego, odbyło się uroczyste poświęcenie świątyni p. w. Odnalezienia Krzyża Świętego.

W 1675 r. nowy biskup wileński Mikołaj Pac przekazał Kalwarię przybyłym z Warszawy dominikanom obserwantom. W tym samym roku wybuchł pożar, który zniszczył drewniany kościół, klasztor i cały zespół budynków wchodzący w skład Kalwarii. W 1700 r. dzięki staraniom zakonników został odbudowany kościół murowany. W 1755 r. opiekię nad zespołem objęli znowu dominikanie z wileńskiego zgromadzenia Ducha Świętego. Podjęli się oni przebudowy i odnowienia kościoła, zbudowali też 20 nowych murowanych kapliczek. W 1772 r., w dniu Zesłania Ducha Świętego, kościół poświęcił biskup wileński Tomasz Zienkiewicz

W 1812 r. kościół oraz klasztor został zajęty przez armię francuską. Pożar, który wybuchł wewnątrz, mocno zniszczył cały zespół, zaginęło też wówczas wiele ważnych dokumentów dotyczących historii tego obiektu. Po okresie wojen napoleońskich wszystkie kapliczki zostały odrestaurowane, w 1838 r. ukazał się bardzo popularny wśród pielgrzymów „Przewodnik po Kalwarii Wileńskiej“.

W 1850 r. władze carskie zamknęły klasztor dominikanów w Werkach: zakonnicy zostali przeniesieni do klasztoru w Trokach, a kościół znalazł się pod opieką kapłanów z diecezji. Chociaż klasztor został zamknięty, ale tradycja odwiedzania Kalwarii Wielńskiej nie tylko nie zanikła, a wręcz przeciwnie – na przełomie XIX i XX w. nawet się wzmocniła, przyciągając wciąż więcej pielgrzymów.

Powstały w XVIII w. zespół, obejmujący kościół, klasztor oraz 35 stacji Drogi Krzyżowej, przetrwał bez większych zmian aż do okresu sowieckiego. W 1962 r., z rozkazu władzy sowieckiej, prawie wszystkie kapliczki w Kalwarii, z wyjątkiem czterech, zostały wysadzone w powietrze, a rok później – ostatecznie zniszczone.

Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości zaczęto odbudowę kapliczek. Mniej więcej w ciągu 12 lat Kalwaria Wileńska została odbudowana.

aukštyn